Mat Collishaw
“Geçirdiğimiz şoklar bizi daha canlı hissettirir.” M.C.
Mat Collishaw (1966) 1980’lerin sonunda Londra’daki Goldsmiths College’den mezun olan Britanyalı sanatçılar kuşağının önemli bir üyesidir. 1988’de Damien Hirst’ün Londra’da düzenlediği ve “Genç Britanyalı Sanatçılar” (Young British Artists) akımının başlangıcı kabul edilen “Freeze” sergisine katıldı. 1990’daki bu ilk kişisel sergisinden bu yana birçok uluslararası sergide yer aldı.
Collishaw, bir politik protest fotograf sanatçısı. Çarpıcı görüntülerin etkinliğine inanır, hayal gücünüzü zorlar, eserlerine bakarken midenizde sancı hissedersiniz.
Şok edici resim yapmak Orta Çağ ve sonrasında da vardı, Caravaggio, Rubens, Géricault ve Delacroix gibi sanatçıların büyük müzelerdeki eserlerine baktığımızda gerek konu, sahne, gerekse figürlerin şaşırtıcı, ürkütücü ifadelerini görürüz. Collishaw ’un da sevdiği bu tarzda bir baştan çıkarma ve güzellik vardır.
Katı düzene sahip bir evde büyüdü. Sarsıcı, baskıcı çocukluk döneminden sonra kuralları çiğnemek, ahlaki kodlara meydan okumak ve istediğine istediğini söylemek onun için doğal bir tepki haline gelmişti.
Collishaw ’un iddialı çalışmaları izleyicileri risk ve tehdit dolu bir karanlığa çeker. 1990’larda bu tür kışkırtıcı görüntüler için bir isim verilmişti: “Genç İngiliz Sanatı”.
Collishaw, yeni İngiliz sanatının tabloid versiyonuna girip çıktı. Tracey Emin’in erkek arkadaşıydı ve Damien Hirst ’ün her zaman en iyi arkadaşlarından biridir.
İnsan ve yaşamla ilgili hissettiklerini, gözlemlediklerini; insan ruhunun özelliklerini, sosyal yaşamdaki çarpıklıkları, aşırı üretimi, aşırı tüketimi, acıyı, hazzı, çöküşü, ümitsizliği, hastalığı, güzelliği, çirkinliği, masumiyeti, baştan çıkarıcılığı yapıtlarına aktarmak için farklı teknikler ve çarpıcı imgelerle sanatsal kurgular üretiyor. Yapıtlarında Fotoğraf, Video, Resim, Heykel ve diğer her türlü medyayı, özellikle de ışığı ustaca kullanıyor.
Bir yandan çağdaş dijital teknolojiyi kullanırken diğer yandan sanat tarihinin değerli eserlerinden, resim tekniklerinden de yararlanıyor, sonuçta her sanatçı gibi onun da amacı, çarpıcı bir estetikle, ifade etmek istediklerini izleyiciye aktarmak.
Çalışmalarına örnek olarak son yemek adının da imge olarak kullanıldığı bir Natürmort çalışmasını görüyorsunuz. Amsterdam’daki Rijksmuseum ’da Hollanda ekolü ustası Vermeer’in bir tablosuna bakıyor gibiyiz ancak bu fotoğraf. Collishaw’un tarzına uygun, gerçekte ürkütücü bir olaya gönderme yapmakta. Yapıt, 1999’da Florida’da infaz edilen katil Allen Lee Davis’in arzusu “son yemeğin” sanatçı tarafından kurgulanmış halini yansıtıyor.
Mat Collishaw – Son Yemek
Benzer tarzda kurguladığı, “Yalnız geceler” adlı çalışması da yine Rönesans döneminde üretilen sayısız Azize Meryem ve oğlu tablosuna bir gönderme.
Mat Collishaw – Yalnız Geceler
Bir diğer örnek ise Collishaw’un kurguladığı bir video yerleştirmesinde, foto-muhabiri *Kevin Carter’ın Sudan’daki kıtlığa dikkat çekmek için, karşılaştığı acı sahneyi yansıttığı ünlü fotoğrafına, animasyon tekniğiyle, hareket kazandırmasıdır.
“Bullet Hole-Kurşun deliği”
Collishaw, İstanbul dahil dünyanın birçok merkezinde solo ve grup sergilerine katılmış, Bienallerde yer almıştır, çalışmaları Paris Georges Pompidou merkezi; San Diego Çağdaş Sanat Müzesi, Tate-Londra gibi yüksek prestijli mekânlarda sergilenmektedir.
2013’te Türkiye’deki ilk kişisel sergisini Arter’de “Hayalet Görüntü” adıyla açtı. Bu sergide de onun fotoğrafları ve heykellerinin yanı sıra ışığı, projeksiyon yöntemini ve yüzeyleri bilgisayar desteği ile canlandırarak alışılmadık biçimler sunduğu yerleştirmeleri yer aldı.
- Güney Afrikalı foto muhabiri Kevin Carter’ın çektiği bu fotograf Uluslararası kuruluşlardan Sudan’a yardım yağmasına yaradı, Carter’a da Pulitzer Ödülü kazandırdı (1994). Fakat Carter, bu fotografı çektikten sonra küçük kız çocuğunu yakındaki Birleşmiş Milletler kampına götürmemesinden dolayı büyük tepki çekti, her ne kadar sağlıkçı, yardım görevlisi değil gazeteciyim dese de çektiği büyük vicdan azabı sonunda ödül aldığı yılın temmuz ayında 33 yaşında intihar etti.
