Neolitik Devrim-Çatalhöyük

Tarım devrimi olarak da adlandırılan Neolitik Devrim insanlık tarihinin küçük Göçebe Avcı-Toplayıcı gruplarından daha büyük, tarımsal yerleşimlere ve erken uygarlığa geçişini işaret eder.

Neolitik devrim, M.Ö. 10.000 civarında Orta Doğu ’da bumerang şeklindeki, Bereketli Hilal diye de adlandırılan bölgede ortaya çıktı. Bu bölge tarihte insanların çiftçiliğe geçişinin yaşandığı bölge olarak belirlendi.

Kısa süre sonra, dünyanın diğer bölgelerinde henüz taş devrini yaşayan insanlar da tarım uygulamaya başladılar. Medeniyetler ve şehirler Neolitik Devrim ’in getirdiği yeniliklerden doğmuştur.

Neolitik Çağ bazen “Yeni Taş Devri” olarak da adlandırılır.

Neolitik insanlar da son Buzul Çağı ’nda küçük avcı-toplayıcı grupları halinde marjinal bir varoluş yaşayan taş devri ataları gibi taş aletler kullandılar.

Avustralyalı Arkeolog Gordon Childe, 1935’te Neolitik Devrim terimini, insanların bitki yetiştirmeye, yiyecek için hayvan yetiştirmeye ve kalıcı yerleşimler oluşturmaya başladığı köklü ve önemli değişim dönemini tanımlamak için kullandı.

Tarımın ortaya çıkışı Neolitik insanları Paleolitik atalarından ayırdı.

Modern uygarlığın birçok yüzü, insanların topluluk olarak birlikte yaşamaya başladığı bu tarihlerden günümüze kadar dönemler halinde incelenmektedir.

Neolitik Devrimin nedenleri.

İnsanları yaklaşık 12.000 yıl önce tarıma başlamaya yönlendiren tek bir faktör yoktu. Neolitik Devrimin nedenleri bölgeden bölgeye değişik olabilir.

Dünya, tahminen 14.000 yıl önce, Buzul Çağı sonunda ısınma dönemine girmiştir ve bazı bilim adamları, iklim değişikliğinin tarım devrimini başlattığı görüşündeler.

İnsanlar yüzlerce hatta binlerce yıl boyunca yabani bitkileri toplama yaşam tarzından küçük bahçeleri korumaya ve daha sonra geniş bitki tarlalarını korumaya, bakımını yapmaya, ekmeye ve mahsül toplamaya geçtiler.

Batıda Akdeniz ve doğuda Basra Körfezi tarafından sınırlanan Bereketli Hilal ’de, yabani buğday ve arpa ısındıkça büyümeye başladı. Natufian denilen Pre-Neolitik insanlar bu bölgede kalıcı evler inşa etmeye başladı.

Diğer bilim adamları, insan beynindeki entelektüel gelişmelerin insanların yerleşik toplum düzenine geçmelerini teşvik ettiğini belirtiyor. En eski Neolitik Yerleşim bölgelerinde dini eserler ve sanatsal imgeler ortaya çıkarılmıştır.

Neolitik insanlar – Çatalhöyük

Türkiye ’nin güneyinde bulunan Çatalhöyük Arkeolojik alanı en iyi korunmuş Neolitik Yerleşimlerden biridir. Çatalhöyük ’ü inceleyen araştırmacılar insanların Göçebe Avcılık ve Toplama yaşamından tarım yaşamına geçişini daha iyi anlamıştır.

Arkeologlar, 9.500 yaşındaki Ççatalhöyük ’te bir düzineden fazla Kerpiç Konut ortaya çıkardılar. Burada bazı dönemlerde aynı anda 8.000 kişinin yaşadığını tahmin ediyorlar. Evler birbirine çok yakın kümelenmişlerdi, evlere çatılarındaki bir delikten giriliyordu, bu özellikler bize devrin insanlarının düşmanlarından, yırtıcı hayvanlardan ve kötü hava koşullarından korunmak için bu yerleşim ve ev tarzını benimsediklerini göstermektedir.

Çatalhöyük sakinleri, Sanat ve Maneviyata değer vermiş görünmektedir. Ölülerini evlerinin tabanlarının altına gömmüşler. Evlerin Duvarları Avcılık, Sığır ve Dişi Tanrıçaların Duvar Resimleri ile kaplı.

Çiftçiliğin en eski kanıtlarından bazıları da, modern Suriye ’deki Fırat Nehri boyunca yer alan küçük köy Tell Abu Hureyra ’nın arkeolojik alanlarından geliyor. Köy kabaca M.Ö. 11.500 ile 7.000 arasına tarihlenmektedir.

Tell Abu Hureyra ’nın sakinleri başlangıçta ceylan ve diğer hayvanları avladılar. M.Ö. 9,700 civarında yabani tohumları toplamaya başladılar. Bölgede çekirdek öğütme için çeşitli büyük taş aletler bulunmuştur.

Tarımsal buluşlar

Bitki evcilleştirme:

Esmer buğday ve arpa gibi tahıllar, Bereketli Hilal ’deki Neolitik tarım toplulukları tarafından evcilleştirilen ilk ürünler arasındaydı. Bu erken çiftçiler aynı zamanda mercimek, nohut, bezelye ve keteni de kendileri üretmeye başlamıştı.

Çiftçiler evcilleştirme yöntemiyle bitki ve hayvanların ard arda gelen nesillerini kalite bazında eleyerek zaman içinde üretim ve kalite artışı sağlamışlardır.

Neolitik çiftçiler, üretimi ve hasatı nisbeten kolay olan ürünler seçtiler. Örneğin, yabani buğday kolay yere düşüp, olgunlaştığında parçalanıp telef olurken insanlar onu geliştirdiler ve sapta kalan buğday yetiştirip, yere düşmeden toplayabildiler.

Aynı zamanda, çiftçilerin Bereketli Hilal ’de buğday ekmeye başladığı zamanlarda, Asya ’daki insanlar da pirinç ve darı yetiştirmeye başladılar. Bilim adamları Çin bataklıklarında en az 7,700 yıl öncesine dayanan, taş devrine uzanan pirinç tarlalarının arkeolojik kalıntılarını keşfettiler.

Meksika ’da kabak yetiştiriciliği yaklaşık 10,000 yıl önce başlamış, mısır benzeri mahsuller yaklaşık 9,000 yıl önce ortaya çıkmıştır.

Hayvancılık:

İlk hayvancılık Neolitik insanların et avladığı hayvanlardan evcilleştirildi. Yaban domuzlarından evcil domuzlar yetiştirildi, keçilerin ataları pers dağ keçilerine kadar dayanır.

İlk çiftlik hayvanları da koyun ve sığırlardı. Bunlar Mezopotamya ’da 10,000 ile 13,000 yıl önce ortaya çıkmıştır. Su bufalosu ve yak, kısa bir süre sonra Çin, Hindistan ve Tibet ’te evcilleştirildi.

Öküz, eşek ve deve gibi hayvanlar çok daha sonra M.Ö. 4.000 civarında, insanların ticaret yapmaları ve mallarını taşıma ihtiyacı ile ortaya çıkmıştır.